PLACE-MAT #04: Placemaking & Social Green
In de reeks lunchlezingen die Placemakers voor Ymere organiseert, staat deze keer Social Green centraal. Braakliggende terreinen, openbare perkjes en grasvelden worden door bewoners omgetoverd naar moestuinen waar zij zelf hun eten verbouwen. Na de presentatie van een aantal inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland door Ronald Boer van Placemakers, krijgt Debra Solomon van Stichting URBANIAHOEVE het woord.
Debra Solomon pleit voor bewustwording van voedselproductie en de mogelijke schaarste die kan ontstaan, terwijl wij zo veel mogelijkheden hebben om ons eigen voedsel te verbouwen. Zij experimenteerde met nieuwe voedselstructuren in steden. Zo werd in Newcastle het zelf voedsel verbouwen gestimuleerd in de allerarmste wijken van de stad. De resultaten waren dat mensen die normaal alleen gewend waren om blikvoedsel uit de supermarkt te eten, nu hun eigen voedsel verbouwden. Bovendien nam de sociale cohesie enorm toe, doordat buurtbewoners samen werkten aan hun moestuinen.
Ook in Nederland experimenteerde Debra met foodscapes. Dat gebeurde in de Haagse Schilderswijk. Naast dat er samen met de buurt moestuinen werden aangelegd, werden er leegstaande panden in gebruik genomen als keuken, boden mensen zich aan als kok en kregen kinderen biologielessen. Zo ontstond er een nieuwe sociale structuur in de wijk. De gemeente Den Haag was zo enthousiast over het project dat de toezegging werd gedaan dat alle openbare ruimte mocht worden gebruikt voor de social green, op twee voorwaarden: voldoende draagvlak bij gebruikers en inzet op laag dynamische landbouw, die weinig arbeidsintensief is. Debra onderstreept dat stadslandbouw niet moeilijk is: er kan weinig misgaan en er zijn veel soorten groente, fruit en kruiden die zelfs boven de poolcirkel kunnen groeien, niet duur zijn en weinig onderhoud vergen.
Ook Ymere experimenteert met stadslandbouw. In de Wijsgerenbuurt is in 2009 de eerste buurtmoestuin gerealiseerd. Hierdoor wordt er naar eigen zeggen van bewoners meer groente gegeten en neemt de sociale betrokkenheid toe. De aanleg van de moestuin en het participatietraject hebben Ymere geld gekost, maar dat wordt terugverdiend doordat bewoners het onderhoud nu zelf organiseren.
In de zaal is veel enthousiasme over de kansen van Stadslandbouw. Bewoners moeten het zelf willen, maar de taak van woningcorporaties en stadsdeel is om bewoners bewust te maken van de mogelijkheden. Daarvoor is goede communicatie over succesvolle voorbeelden van belang. Bovendien vergt het van zowel woningcorporaties als stadsdelen een flexibele houding bij het beschikbaar stellen van de grond. Volgens de aanwezigen is dat nog niet altijd makkelijk. De suggestie is om bij de opstart van een project voor Stadslandbouw mensen te betrekken die al enthousiast zijn en ontwerpers en kunstenaars te betrekken, zodat het project meer (politiek) draagvlak genereert.
Placemakers werkt graag mee aan de ontwikkeling van kijk-groen naar levendige plek, zowel in de planfase als de realisatiefase. Neem contact met ons op! info@placemakers.nl
PARK[ing]day Amsterdam – vr 16/09 Stadionplein
In steden over de hele wereld maken kunstenaars, activisten en stedelingen op 16 september publieke parken en andere sociale ruimtes van bestaande parkeervakken. Deze actie vormt onderdeel van een jaarlijks evenement genaamd “PARK(ing) Day - bedacht in door kunst- en ontwerpstudio Rebar uit San Fransisco in 2005. Sindsdien is het project uitgegroeid tot een wereldwijde bottom-up beweging: PARK(ing) Day 2010 bestond uit meer dan 800 “PARK” installaties in meer dan 180 steden in 30 landen op zes continenten. Dit jaar zal het project uitgroeien naar nog meer stedelijke centra over de hele wereld – waaronder voor het eerst in Amsterdam.
PARK(ing) Day is een “open-source” uitvinding van onafhankelijke groepen over de hele wereld die het project gebruiken om een creatieve, sociale of politieke booschap over te brengen die van toepassing is op hun lokale stedelijke omgeving. Volgens Placemakers daagt een creatieve invulling van parkeerplaatsen uit tot het nadenken over verbeteringen in de stedelijke infrastructuur. Creatief gebruik van een parkeerplaats maakt mensen bewust van hun eigen mogelijkheden om de straat te gebruiken. Bovendien leiden groene plekken in de stad tot minder vervuiling en tot ontmoeting. Door groen krijgen plekken die anders grauw en ongebruikt zouden zijn weer een gebruiksfunctie. Stichting Placemakers creeert een tijdelijke “PARK”-installatie op een parkeerplek –en wijst hiermee op mogelijkheden om op een laagdrempelige manier creatief om te gaan met stedelijke openbare ruimte.
Op 16 september 2011 transformeert Placemakers vanaf 15.00 een van de parkeervakken van het Stadionplein in Amsterdam in een groen verfpark. Geparkeerden, voetgangers en bewoners kunnen hier doorheen lopen om het groen door de stad te verspreiden. Iedereen is uitgenodigd om
door het verfbad te lopen. ‘Spread the park through the city’ met je groene voetstappen! Ontmoet, loop en drink een drankje met elkaar in het park(je) vrijdag vanaf 15.00.
Voor meer informatie over PARK(ing) Day activiteiten in Amsterdam zie placemakers.wordpress.com. Een wereldkaart met alle deelnemende steden is te vinden op de PARK(ing) Day website: parkingday.org.
De Groene Diamant: Open Up and Let it Grow
Een kippenrestaurant, open podium, alternatieve ruilmarkt of kabelbaan. Alles kwam voorbij tijdens de ACTIE in de binnentuin aan de Amstel. Een mix van bewoners, betrokkenen uit het Depot en de Diamantslijperij trotseerden samen met Placemakers weer en wind om na te denken over een tijdelijke invulling die uit kan groeien tot een structureel en beeldbepalend onderdeel van de Diamantbuurt. De tuin moet niet van te voren een invulling opgelegd krijgen. Onze vrije brainstorm vormde hiermee een passende aftrap voor een organische groei. Ieder bracht creativiteit in, en met wilskracht kan de tuin uitgroeien tot een symbool voor de buurt. Kortom, project ‘de groene diamant’ is geboren.
Na een eindeloos creatieve brainstorm –waarbij dromen met verf en krijt worden vastgelegd op spaanplaat – duizelt het van de mogelijkheden. En een beetje van de wijn. Maar een ding is duidelijk; het is belangrijk om zowel gebruik te maken van de identiteit van de plek en van de betrokkenen. En in deze buurt is de diamant een voor de hand liggende metafoor, zonder afgezaagd te zijn. Een diamant kent immers ook heel veel verschillende facetten. Waar verschillende creatieve ondernemers, bewoners en betrokkenen hun ideeën in kwijt kunnen. Rondom de tuin bevinden zich nog veel meer verschillende creatieve geesten - van de leerlingen van het IVKO en Rietveld-kunstenaars tot de ondernemers uit de broedplaatsen – wellicht willen zij ook meebouwen aan een facet van de groene diamant.
Na de ACTIE van afgelopen donderdag is besloten om een laagdrempelige korte termijn actie te houden om een plek voor iedereen te creëren, die toch intiem is. Het publieke buurtgeheim van de groene diamant, waar je het gevoel krijgt dat je even helemaal ergens anders bent. Om mensen te attenderen op deze verborgen diamant, midden in de stad is een symbolische vervolgactie gepland. Dan kan opnieuw in kaart worden gebracht wat de behoefte is zodat we een duurzame lange termijn-functie aan kunnen dragen, eventueel door een samenwerking met gemeente of ontwikkelaars. Over een paar weken wordt het terrein dus symbolisch geopend voor de buurt. Met een beetje hulp groeit het vanzelf verder – open up and let it grow.
26 mei Guerilla actie – verborgen paradijs
locatie: binnenterrein aan de Tolstraat
In Amsterdam Oud Zuid, op een toplocatie bij de Amstel – tussen het Depot, de Diamantslijperij en het IVKO – ligt onbekend binnenterrein vol smart te wachten om ontdekt te worden. Een ongebruikt verborgen paradijs is klaar voor leuke ideeen. Luister eens goed! Hoor, het gras roept om wilde tuinen, de spaanplaten vragen om kunst en kleur en de tegels schreeuwen om een potje voetbal. En om nog veel meer; Kunst, cultuur en experimenten hangen in de lucht. Hoor jij het ook?!
Kom en denk mee over een ware GUERILLA ACTIE op dit binnenterrein! Placemakers roept creatieven van de Diamantslijperij en Het Depot, jongeren van het IVKO en bewoners op om ideeen te spuien op donderdag 26 maart om 17.00. We verzamelen op het binnenterrein (ingang Depot, Tolstraat 137). Bedenk een toffe invulling voor een verborgen paradijsje midden in de stad!
Meld je aan op Facebook voor deze: GUERILLA ACTIE . Muziek is er. Neem verder mee wat je lekker vindt!
Aanpak Placemakers past in ‘flexibele stedenbouw’
Deze week stond er in NRC Handelsblad een artikel van Bernard Hulsman dat Stedenbouw ‘ radicaal anders’ moet. Het grootschalige, van bovenafbepaalde bouwproject is zogezegd passe. De crisis dwingt de bouw om de bewoners erbij te betrekken. Het idee om in plaats van het oude topdownsysteem een „flexibele stedenbouw” te gebruiken die is „ge-ent op hetvermogen van particuliere initiatieven” sluit precies aan bij de werkwijze van Placemakers. In het boek ‘de Spontane stad’ wordt deze innovatieve manier van werken toegelicht aan de hand van een aantal principes:
1. Zoom in: maak de schaal vanhet stedenbouwkundig planklein, zorg dat het ruimte biedtaan vele, verschillende initiatieven.
2. Organiseer flexibiliteit: zorgdat een stedenbouwkundig plantoekomstige veranderingen toelaat.
3. Creer collectieve waarden:zoek en vind gemeenschappelijke waarden die van het planmeer maken dan een optelsomvan private initiatieven.
4. Werk gebruikersgericht: Geefbewoners, bedrijven en verenigingen een actieve rol en maakook gebruik van hun geldelijke investeringsvermogen .
Placemakers sluit zich hierbij aan. Niet meer de planners, maar jongeren en andere bewoners zijn aan zet!
Voor meer informatie: http://digitaleeditie.nrc.nl/digitaleeditie/NH/2011/1/20110215___/2_14/lowres_page.pdf
