PLACEMAKING = LOCATIE + CO-CREATIE + ACTIE

Laatste

UITSLAG POLL PLACE-MAT #04: SOCIAL GREEN &PLACEMAKING

19 van de 20 ondervraagden (95%) is het eens met de stelling dat social green meerwaarde heeft. De meeste ondervraagden zien maatschappelijke binding als de belangrijkste meerwaarde van social green. Men vindt samenwerking tussen gemeenten, woningcorporaties, projectontwikkelaars én bewoners van belang bij het investeren in social green. Op dit moment is er voldoende braakliggend terrein of openbaar groen dat kan worden omgezet in social green, zodat inpassing in de stedelijke structuur niet noodzakelijk is. Of social green slaagt is afhankelijk van de buurt en de inzet van bewoners. Woningcorporaties, gemeenten en ontwikkelaars moeten een ondersteunende, stimulerende en faciliterende rol nemen.

PLACE-MAT #04: Placemaking & Social Green

In de reeks lunchlezingen die Placemakers voor Ymere organiseert, staat deze keer Social Green centraal. Braakliggende terreinen, openbare perkjes en grasvelden worden door bewoners omgetoverd naar moestuinen waar zij zelf hun eten verbouwen. Na de presentatie van een aantal inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland door Ronald Boer van Placemakers, krijgt Debra Solomon van Stichting URBANIAHOEVE het woord.

Debra Solomon pleit voor bewustwording van voedselproductie en de mogelijke schaarste die kan ontstaan, terwijl wij zo veel mogelijkheden hebben om ons eigen voedsel te verbouwen. Zij experimenteerde met nieuwe voedselstructuren in steden. Zo werd in Newcastle het zelf voedsel verbouwen gestimuleerd in de allerarmste wijken van de stad. De resultaten waren dat mensen die normaal alleen gewend waren om blikvoedsel uit de supermarkt te eten, nu hun eigen voedsel verbouwden. Bovendien nam de sociale cohesie enorm toe, doordat buurtbewoners samen werkten aan hun moestuinen.

Ook in Nederland experimenteerde Debra met foodscapes. Dat gebeurde in de Haagse Schilderswijk. Naast dat er samen met de buurt moestuinen werden aangelegd, werden er leegstaande panden in gebruik genomen als keuken, boden mensen zich aan als kok en kregen kinderen biologielessen. Zo ontstond er een nieuwe sociale structuur in de wijk. De gemeente Den Haag was zo enthousiast over het project dat de toezegging werd gedaan dat alle openbare ruimte mocht worden gebruikt voor de social green, op twee voorwaarden: voldoende draagvlak bij gebruikers en inzet op laag dynamische landbouw, die weinig arbeidsintensief is. Debra onderstreept dat stadslandbouw niet moeilijk is: er kan weinig misgaan en er zijn veel soorten groente, fruit en kruiden die zelfs boven de poolcirkel kunnen groeien, niet duur zijn en weinig onderhoud vergen.

Ook Ymere experimenteert met stadslandbouw. In de Wijsgerenbuurt is in 2009 de eerste buurtmoestuin gerealiseerd. Hierdoor wordt er naar eigen zeggen van bewoners meer groente gegeten en neemt de sociale betrokkenheid toe. De aanleg van de moestuin en het participatietraject hebben Ymere geld gekost, maar dat wordt terugverdiend doordat bewoners het onderhoud nu zelf organiseren.
In de zaal is veel enthousiasme over de kansen van Stadslandbouw. Bewoners moeten het zelf willen, maar de taak van woningcorporaties en stadsdeel is om bewoners bewust te maken van de mogelijkheden. Daarvoor is goede communicatie over succesvolle voorbeelden van belang. Bovendien vergt het van zowel woningcorporaties als stadsdelen een flexibele houding bij het beschikbaar stellen van de grond. Volgens de aanwezigen is dat nog niet altijd makkelijk. De suggestie is om bij de opstart van een project voor Stadslandbouw mensen te betrekken die al enthousiast zijn en ontwerpers en kunstenaars te betrekken, zodat het project meer (politiek) draagvlak genereert.
Placemakers werkt graag mee aan de ontwikkeling van kijk-groen naar levendige plek, zowel in de planfase als de realisatiefase. Neem contact met ons op! info@placemakers.nl

Sneakers are fun


Placemakers kick-off Nieuwendam: open middag in de Modestraat

Afbeelding

Afgelopen zondag was Placemakers voor de eerste keer van de partij bij de open middag. Voetstappen in het winkelcentrum en op straat leiden naar de Modestraat waar Placemakers zich op de flexplek heeft geinstalleerd en waar  kinderen en bewoners hun oude knuffels een nieuw oor aannaaiden. De Placemakers-box hangt vol met schoenen – een teken van de bewandelde routes van en naar de Modestraat. 

De middag vormde een aftrap van de ontdekkingstocht van Placemakers Nieuwendam-Noord. We gingen op onderzoek uit naar het verband tussen schoenen en identiteit. Schoenen worden niet alleen gedragen als bescherming tegen vuil, kou of om comfortabel te kunnen lopen. In veel culturen spelen schoenen een grote rol in het laten zien van je identiteit; schoenen vertellen een verhaal. Bewoners maakten een begin met het in kaart brengen van hun eigen verhaal van Nieuwendam: ze vertelden ons over plekken. Waar komen ze graag en waar niet? In de komende maanden gaat Placemakers vanuit de Modestraat met deze plekken aan de slag!

 

UITSLAG POLL PLACE-MAT#03: ZELFBOUW & PLACEMAKING

Afbeelding

24 van de 26 ondervraagden (92%) is het eens met de stelling dat Nederland het experiment met zelfbouw aan zou moeten gaan. Daarbij kunnen we leren van Italie. Men vindt name de rol van een centrale zelfbouw-organisatie als intermediair interessant. Een veelgenoemde barriere is echter het verschil in cultuur tussen Italie en Nederland. Al met al ziet men zeker mogelijkheden voor het ontwikkelen van zelfbouw voor nieuwe groepen of in nieuwe vorm: bijvoorbeeld voor midden-inkomens en voor échte zelf-bouw.

PLACE-MAT#03: échte zelfbouw-ervaringen uit Italië

 

Zelf bouwen in Italië; ontwerp architect Mara Pellizzari, Alisei NGO

Tijdens de derde PLACE-MAT van de lunchlezingenreeks bij FLX (Ymere)staan we stil bij de rol van zelfbouw-projecten voor ‘building communities’. In Nederland wordt al op kleine schaal geëxperimenteerd met zelfbouw. Het gaat hier met name om beheer, collectief of particulier opdrachtgeverschap of afbouw in bestaande bouw. Maar er is meer mogelijk. De architecte Mara Pellizari heeft ervaring met zelfbouw-projecten in Italië waarbij families met midden-inkomens zelf aan de slag gaan als loodgieters, metselaars en electriciëns – Zo bouwen ze samen een huizenblok. Een ‘ver van ons bed show’, of ook een optie voor Nederland?

Want ook in Nederland verschuift de grens voor het recht op sociale huurwoningen. De Europese Unie bepaalde dat woningcorporaties per 1 januari 2011 een inkomensgrens van 33.164 euro moeten hanteren bij de toewijzing van sociale woningen voor nieuwe huurders. Vooral ouderen en jongeren tussen de 25 en 35 jaar met een middeninkomen komen hierdoor in de problemen. Voor hen is huren via een makelaar (vrije sector) vaak te duur en ze kunnen ook moeilijk aan een hypotheek komen. Een mogelijkheid is om zelfbouw ook voor Amsterdammers met een middeninkomen beschikbaar te maken.

De zelfbouw-projecten in Italië worden begeleid door een centrale organisatie als mediator tussen de zelfbouw-groep en de andere partijen (banken, materiaalverzorging etc). De projecten voorzien zowel in kostenbesparing als in sociale doelen: door zelf te bouwen sparen bewoners aannemers uit en kunnen ze in de toekomst alles zelf repareren. Door het bouwen wordt gevoel van eigenaarschap en zorg voor de omgeving gestimuleerd en bovendien versterkt de samenwerking sociale cohesie.

Placemakers stelt een aantal aspecten ter discussie. Zouden we dit concept kunnen en willen invoeren of zal dit bij ons niet ‘landen’? Zijn er wellicht wel aspecten die we kunnen integreren? En willen we dat dan doen vanuit kostenbesparing of om gemeenschappen te versterken? Maar wat levert een sterke gemeenschap eigenlijk op? Het concept is inspirerend maar roept veel vragen op. Alleen de toekomst zal leren of er in Nederland wellicht ook financiële urgentie ontstaat voor de middeninkomens – of dat het juist komt vanuit een heel andere motivatie, bijvoorbeeld behoefte heeft aan authenticiteit en zelf creëren. Houd voor speculaties en discussie over dit onderwerp de blog in de gaten. We publiceren hier ook de uitkomst van de poll over ‘zelfbouw en Placemaking’ uitgedeeld tijdens de lezing.

zondagmiddag 26 februari // 14.00 – 17.00 // Placemakers in de Modestraat

Wees welkom op zondagmiddag 26 februari in de modestraat, waarbij je kennis kunt maken hoe kunstenaars en buurtbewoners samen komen om creatief om te gaan met de omgeving. Ook worden er verschillende workshops georganiseerd waaraan je kunt meedoen.

Placemakers werkt voor een aantal maanden op de Modestraat – om samen met bewoners invulling te geven aan het begrip ‘mode’. Mode is meer dan alleen kleding, het is een uitdaging om mode op een vernieuwende manier in te zetten in de openbare ruimte. Op zondagmiddag zal Placemakers samen met bewoners een start maken om de buurt in kaart brengen. Volg de voetstappen en ontdek de verborgen routes in Nieuwendam Noord.

De modestraat is een initiatief van Stichting Broedstraten, samen met Ymere en Wijkaanpak Amsterdam-Noord. Het doel is om de buurt in Nieuwendam levendig te houden; een plek waar mensen elkaar ontmoeten en hun ‘modieuze’ talenten kunnen ontwikkelen.

modestraat:
Volendammerweg 85, Nieuwendam Amsterdam Noord

www.broedstraten.nl

Placemakers geeft rondleiding / Maakbaarheid in Amsterdam Noord

Iedere tijd brengt haar eigen idealen over hoe we willen wonen en de stad vorm krijgt, maar gelden deze zelfde idealen nog steeds of zijn deze veranderd? En hoe flexibel is het aanpassingsvermogen van de stad wanneer de idealen van haar bewoners verschuift?

Tijdens een rondleiding van Placemakers in Nieuwendam Noord leren studenten van Algemene Sociale Wetenschappen (UVA) anders kijken naar de verschillende woonwijken en hun bijbehoorende maakbaarheidsidealen. Een stad die leeft is er een die transformeert en meegroeit met de tijdsgeest van haar bewoners en dat bedachte maakbaarheidsidealen soms worden bijgesteld om daarin te kunnen voorzien.

Op een koude januari ochtend hebben we het startpunt van de rondleiding lag op het Purmerplein, het centrum van tuindorp Nieuwendam. Een wijk ontwikkeld met de principes van een tuindorp; “Town and country must be married, and our of this joyous union will! spring a new hope, a new life, a new civilisation” Ebenezer Howard, garden cities for tomorrow.

Het gaat in het model niet alleen om een mooie vormgeving en een aangenaam woonmilieu, maar ook om sociale aspecten zoals ontmoeting, en recreatie in het groen. Je ziet een wisselwerking ontstaan tussen die twee kanten: de vormgeving versterkt het gebruik, en een intensief gebruik maakt het op zijn beurt mogelijk om veel te investeren in de vormgeving. Sociale en ruimtelijke aspecten vormen bij Howard een hecht geïntegreerd model; een sociaal-ruimtelijk model in ware zin.

Tussen een paar woonblokken vinden de Placemakers samen met de studenten een kleine groene oase in winterslaap. Een van de bewoners heeft het plantsoen tot een klein vruchtbaar groente paradijs gemaakt, nu in haar rust periode. Een goed voorbeeld van hoe de openbare ruimte een gemeenschappelijk nutstuin is geworden.

Aan de rand van het tuindorp vinden we de organische diverse lintbebouwing langs de Nieuwdammerdijk. Door de eeuwen heen zijn er huizen zij aan zij gebouwd, aangepast en getransformeert naar de dag van vandaag. Niet vooraf bedacht in structuur, maar afgestemd op het ritme en verlangen van het individu. Een maakbaarheidsmodel dat zeer hoog gewaardeerd wordt door de studenten.

In de jaren 60 bij het nieuwe bouwen, ook het nieuwe leven in de functionele stad. Alle onderdelen en functies van de stad netjes geordend en gescheiden van elkaar. Maar wanneer alles tot in perfectie is gemaakt, gebaseerd op ordelijk en inzichtelijk voor de staat, ontstaat er ook een gevoelig en fragiel systeem. In een monotone omgeving is weinig ruimte voor eigen invulling van de bewoners, en een plek waar niet veel studenten zichzelf zien wonen.

Ter afsluiting van de rondleiding hebben de studenten een bezoekje gemaakt aan de Modestraat, een van de broedstraten in Amsterdam Noord. De deuren staan open voor buurtbewoners om samen met creatieven aan de slag te gaan. Hier krijgen we een goede indruk hoe de wijk bruist van creativiteit en geeft veel inspiratie hoe je van onderaf maakbaarheid in de stad kunt ontdekken.

Anders denken, anders doen – Noorderhof Zuid

Placemaking initiatief voor Stadscamping in Noorderhof Zuid - Amsterdam

Door de crisis blijven steeds meer bouwkavels in de stad voor langere tijd braak liggen. Een lege plek in de buurt waar buurtbewoners wellicht mooie plannen voor hebben. Maar hoe zorg je dat bewoners hun plannen ook daadwerkelijk kunnen realiseren? De gemeente Amsterdam heeft de braakliggende terreinen in de stad zichtbaar gemaakt via http://www.gisdro.nl/braakliggende_terreinen/. Tijdens de een bijeenkomst uit de reeks Maatschappelijk Vastgoed – Anders denken, anders doen in Pakhuis De Zwijger, stond één van de braakliggende terreinen in Amsterdam centraal: Noorderhof Zuid. De vraag die werd gesteld aan de aanwezigen: Hoe kan deze grond (tijdelijk) worden getransformeerd om een sociale en mogelijk zelfs economische functie voor de buurt te krijgen?

Noorderhof-Zuid ligt in stadsdeel Nieuw-West: het is het voormalige parkeerterrein van het oude Sloterparkbad in Slotermeer. Na een inleiding over de theorie en praktijk van tijdelijke invulling van braakliggende terreinen door Temp Architecture en een typering van het gebied door Kees Vissers (projectmanager Stedelijke Vernieuwing Nieuw-West), werden de kaders geschept. Noorderhof Zuid kan voor twee jaar tijdelijk worden ingevuld. De locatie is gunstig gelegen op steenworp afstand van de Sloterplas. In de huidige situatie heeft de buurt te kampen met overlast van jongeren die rondhangen op de parkeerplaats.  Na deze eerste verkenning was de zaal aan zet. Een veelzijdig gezelschap van buurtbewoners, ondernemers, initiatiefnemers, architecten en werknemers van het stadseel Nieuw West bogen zich over de vraag welke kansen het huidige gebied te bieden heeft. In zeven groepen werd gebrainstormd om samen te komen tot het beste idee.

Marleen Laverman van Placemakers nam deel aan de brainstorm. De initiatieven liepen uiteen van een idee om graan te verbouwen en wekelijks brood te gaan bakken, tot funsport activiteiten op de naastgelegen plas. Studio Placemakers adviseerde de aanwezigen om twee randvoorwaarden mee te nemen in de ontwikkeling van het initiatief: allereerst moet het initiatief aansluiten bij de wensen van bewoners en aantrekkelijk zijn voor de jongeren die nu zorgen voor overlast in de wijk. Ten tweede is het belangrijk dat het initiatief zichzelf uiteindelijk kan financieren en niet afhankelijk is van subsidie. Het idee waarin de ideeën van de groep en de randvoorwaarden samenkomen is de Stadscamping. Initiatiefneemster Annette van Driel presenteert de Stadscamping waarin een cultureel programma voor en door campingbezoekers en buurtbewoners wordt samengesteld. Het idee werd enthousiast ontvangen door de aanwezige medewerkers van het Stadsdeel Nieuw West en een afspraak met de projectleider voor de braakliggende terreinen wordt ter plekke geregeld. Wij zijn benieuwd wanneer wij voor het eerste onze tent kunnen gaan opzetten op de Noorderhof-Zuid!

Heb jij ook een briljant idee voor de invulling van een braakliggend terrein in de buurt? Wij helpen je graag om het te realiseren! Neemt contact met ons op: info@placemakers.nl

Placemakers maakt initiatievenplan voor Koningsplein Tilburg

Markthal en paviljoens in Koningswei

Placemakers heeft samen met Bas Horsten (bouwkundige), Edwin Witte (stedenbouwkundige) en Tom van Boggelen (landschapsmanager) een initiatievenplan bedacht voor het Koningsplein te Tilburg. Het Centrum voor Architectuur en Stedebouw Tilburg vroeg 15 ontwerpteams van jonge professionals in 24 uur een uitdagende visie te ontwikkelen op het plein en zijn context. De vraag was “Hoe kan dit plein, dat nooit de levendige stadsruimte werd waarvoor het is ontwerpen, in de toekomst van betekenis zijn voor het stadsleven in Tilburg?

Het Koningsplein aan de zuidzijde van het centrum is ontworpen door Van den Broek & Bakema en later Jo Coenen. Het Nieuwe Bouwen deed zijn intrede met grote woon/winkelgebouwen, waardoor de menselijke schaal van de Tilburgse lintbebouwing met zijn groene herdgangen (groene driehoekige pleinen) niet meer herkenbaar was. Het proces is al in gang gezet; vele winkels, de bibliotheek en het ambtenarenkantoor verlaten het Koningsplein. Vooral de Spoorzone, de nieuwe plek voor de bibliotheek en kennisinstellingen, is het nieuwe aandachtspunt voor een levendige, stedelijke ontwikkeling voor de Gemeente Tilburg.

Tijdens de ontwerpmarathon van vrijdag 20 op zaterdag 21 januari 2012 in het BKKC (Brabants kenniscentrum kunst en cultuur) hebben we een plan gemaakt met ruimte voor initiatieven. Met het plan spelen we in op de leegloop van stedelijke functies en willen we programma bieden aan de woningen en het kunstcluster rondom het Koningsplein. Met een toegankelijk stadspark Koningswei (genoemd naar het voormalige open gebied rondom het paleis van Willen II) willen we het stadscentrum, het kunstcluster en de Piushaven verbinden door middel van het herkenbare herdgangen profiel. In het park komen kleine gekleurde paviljoens in de vorm van de oude wevershuisjes van Wolstand Tilburg. Hier kunnen kleine initiatieven zich ontplooien, op het gebied van kunst en cultuur, horeca en andere biologische producten. Een overgang tussen de stad, naar de nieuwe kwalitatieve woonblokken en de kleine paviljoens is de Tilburgse markthal. Hier worden producten verkocht van het platteland.

Hierdoor is er ruimte voor kleinschalige initiatieven voor de Tilburger en een park voor levendigheid en rust; van Koningsplein naar Koningswei.

Van 9 tot 29 februari 2012 is het ontwerp te bezichtigen tijdens de tentoonstelling van de Ontwerpmarathon in de Bibliotheek Tilburg en 1 maart 2012 volgt de prijsuitreiking. Impressie van de ontwerpmarathon http://www.castonline.nl/

Naomi Hoogervorst van Placemakers presenteert het plan na 28 uren…

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 231 other followers